TOWARZYSTWO PRZYJACIÓŁ ZIEMI KUNOWSKIEJ
strona oficjalna

.:Wstęp:. .:Towarzystwo:. .:Działalność:. .:1% podatku:. .:Publikacje:. .:Linki:. .:Kontakt:.


        Publikacje TPZK:
    2001 r. - Zarys dziejów Kunowa nad Kamienną
    2002 r. - Rys Historyczny Nietuliska
    2002 r. - Kamieniarstwo w Kunowie
    2003 r. - wydanie kalendarza na rok 2004 pt. Szkolnictwo w Kunowie 1504-2004
    2004 r. - Starożytne "huty" żelaza w Kunowie
    2004 r. - 500- lecie Szkolnictwa w Gminie Kunów 1504-2004
    2005 r. - wydanie kart pocztowych dotyczacych Kunowa i regionu
    2006 r. - wydanie dwóch numerów publikacji regionalnej pt. "Ziemia Kunowska".
    2006 r. - otwarcie strony internetowej TPZK pod adresem www.tpzk.republika.pl
    2007 r. - wydanie kolejnych dwóch numerów publikacji regionalnej pt. "Ziemia Kunowska".
    2008 r. - wydanie numeru 5-go publikacji regionalnej pt. "Ziemia Kunowska"


    kliknij TUTAJ aby przeczytać artykuł dot. Kolonii Inwalidzkiej



    * * *


    Oto treść pierwszego naszego foldera z roku 2001:



Zarys dziejów Kunowa nad Kamienną

   Zainteresowania historią regionalną są tak stare jak ona sama. Ludzi zawsze będzie cechowała tendencja do wyróżniania swojej ,,bliższej ojczyzny''. ,,Otóż skazani na prowincję musimy nadawać naszemu życiu jakąś barwę i motywację. Furtką do tej pracy musi być zainteresowanie regionem, jego krajobrazem, zabytkami a przede wszystkim jego dziejami najdalszymi ...''

   Kunów należy do najstarszych miejscowości nad rzeką Kamienną. Śladów najdawniejszego osadnictwa na obszarze miasta doszukiwać się należy prawdopodobnie w osadzie - Gródek położonej na wzniesieniu w południowej części miasta. Położenie geograficzne Kunowa stanowi obszar północno-wschodnich krańców Wyżyny Kielecko- Sandomierskiej. Administracyjnie znajduje się w granicach województwa świętokrzyskiego, w powiecie - Ostrowiec Świętokrzyski.
   Nazwa miejscowości wywodzi się prawdopodobnie od kuny - zwierzątka niegdyś licznie zamieszkującego te tereny. Już wzmianki źródłowe z XIII w. informują iż miejscowość w owym czasie stanowiła ważne centrum biskupstwa krakowskiego wraz z 13-ma wsiami, tworząc tzw. "klucz biskupich dóbr". Istnieją przesłanki mówiące, że Kunów mógł otrzymać prawa miejskie już w czasach Kazimierza Wielkiego (XIV w.). Degradacja miasta do roli wsi w okresie późniejszym związana mogła być z najazdami tatarskimi, które często nękały Kunów.
   Datą przełomową dla historii miejscowości był dzień 29 sierpnia 1535 r., kiedy Piotr Tomicki - biskup krakowski -wyniósł wieś Kunów do godności miasta, rządzonego według prawa magdeburskiego. Pierwszym wójtem w mieście został Mikołaj Brzeski- koniuszy biskupi. O dużym znaczeniu ówczesnego Kunowa świadczą wizyty m.in.: królów Władysława Jagiełły, Zygmunta Augusta, Stanisława Augusta Poniatowskiego i cara Piotra I. Najcenniejszym zabytkiem architektury miejskiej jest kościół parafialny pod wezwaniem św. Władysława o XIV wiecznym rodowodzie. Istniały też w mieście 2 kościóły drewniane pod wezwaniem św. Szymona i Judy oraz św. Leonarda. Budowniczym kościołów był ówczesny proboszcz parafii kunowskiej ks. Szymon Koch (poł. XVII w.).
   Najstarszą wzmiankę o szkole parafialnej w Kunowie spotykamy w aktach biskupich w Krakowie. Istniała już w 1504 r., a jej pierwszym rektorem był Stanisław z Sandomierza.
   W czasie powstań narodowych miasto było dla okolicy punktem zbornym powstańców i postojem dla oddziałów. W okresie powstania styczniowego plebania w Kunowie słynęła ze spotkań i narad dowódców powstania: gen. Józefa Hauke-Bosaka, Zygmunta Chmieleńskiego i Dionizego Czachowskiego. Duszą organizacji powstańczej w tutejszej okolicy był ks. Kacper Kotkowski - przedstawiciel Rządu Narodowego. Wybitną role odegrał w mieście ówczesny proboszcz w Kunowie ks. Jan Dąbrowski, po powstaniu zesłany na Syberię.
   1 czerwca 1869 roku Kunów na zasadzie ukazu carskiego utracił Kunów prawa miejskie.
   Po odzyskaniu niepodległości w 1918 r., miejscowość stopniowo zaczęła rozbudowywać się, co związane było z budową Fabryki Maszyn i Narzędzi Rolniczych. 8 września 1939 roku Kunów został zajety przez Niemców. Pierwsza grupa konspiracyjna powstała tutaj w listopadzie 1939 r. i weszła w skład Związku Walki Zbrojnej. Miejscowość w czasie wojny należała do Okręgu Kielecko- Radomskiego ZWZ-AK ,,Jodła''. Okres po II wojnie charakteryzował się stałym rozwojem miejscowości. Została rozbudowana Fabryka Maszyn Rolniczych. W 1953 r. z inicjatywy Eugeniusza Dziewulskiego lekarza i wielkiego społecznika, zostały wybudowane wodociągi. Postępujący proces urbanizacji Kunowa przyniósł m.in. wybudowanie nowej szkoły -1967, Ośrodka Zdrowia -1973, Biblioteki Publicznej- 1988, Urzędu Miasta i Gminy oraz Poczty w 1991r.
   Będąc formalnie osadą Kunów miał charakter miasteczka. Starania ówczesnych władz doprowadziły do odzyskania przez osadę- Kunów praw miejskich w listopadzie 1989 roku.


* * *

Kartki pocztowe wydane staraniem TPZK:



KUNÓW. Neoramańska dzwonnica projektu Wojciecha Gersona z 1896 r. wykonana z kunowskiego piaskowca. Fot. I. Nowakowska- Łapa, opracowanie: I. Nowakowska-Łapa, Sz. Pająk



KAMIENIARSTWO W KUNOWIE. Cmentarz parafialny w Kunowie -nagrobek ułana Franciszka Fornalskiego z 1863 r.- odnowiony w 2004 r. staraniem TPZK fot. I. Nowakowska-Łapa, - fragmenty rzeźb nagrobnych ( fot. M. Radomski AFRP), portal w murze przykościelnym z 1701 r. ( fot. Sz. Pajak) opracowanie: I. Nowakowska-Łapa, Sz. Pająk



KUNÓW. Późnobarokowy kosciół pod wezwaniem św. Władysława - XVII w. ( fot. M. Radomski AFRP) opracowanie: I. Nowakowska-Łapa, Sz. Pająk



ZIEMIA KUNOWSKA- krajobrazy autorstwa M. Radomskiego AFRP opracowanie: I. Nowakowska-Łapa, Sz. Pająk



DOLINA ŚWIŚLINY. Jaz na rzece w Witulinie, ujście Świśliny do Kamiennej - fot. J. Cybula, odsłnięcie geologiczne w Dołach Biskupich- fot. I. Nowakowska- Łapa, opracowanie: I. Nowakowska-Łapa, Sz. Pająk



KUNÓW. Późnobarokowy kościół pod wezwaniem św. Władysława - XVII w. Ołtarze wykonane przez kunowskich kamieniarzy ( fot. J. Cybula ) opracowanie: I. Nowakowska-Łapa, Sz. Pająk



RZEźBY- ,,Kamieniarz'' dłuta E. Cierluka upamiętniający tradycje kamieniarskie, ,,Uczeń''dłuta Z. Skwirowskiego odsłoniety z okazji 500- lecia szkolnictwa w Gmnie Kunów 1504-2004 ( fot. i opracowanie I. Nowakowska-Łapa, Sz. Pająk)